De stoombrandspuit "Vecht" werd in 1884 door de
Engelse firma Shand, Mason & Co. te Londen gebouwd voor de Amsterdamse
beroepsbrandweer. Bij de aflevering van de spuit in 1885 kreeg deze, net als
haar eerder geleverde soortgenoten, de naam van een rivier. Zo werd het de
stoombrandspuit "Vecht".
Hier werd de "Vecht" tot 1907 ingezet bij
vele branden in de havens, maar ook bij de grote brand in de stadsschouwburg in
1890. Hier heeft de spuit twee dagen achtereen gepompt. De handpompen met hun
bemanningen waren reeds lang "uitgeblust".
In Amsterdam stond in de ketel van de
stoomspuit altijd een oliebrandertje. Deze hield het water op zo’n 50 - 60
graden Celsius. Op het moment van brandalarm werden de paarden uit de stallen gehaald en
zakte vanaf het plafond het complete tuig op de paarden, welke, vanuit de
aangesloten stallen, automatisch voor de spuit gingen staan. Na het simpel
vastgespen kon snel uitgerukt worden. De ketel werd direct verder opgestookt en
bij aankomst bij de brand kon meteen begonnen worden met blussen. Indien de
ketel gevuld is met koud water, kan er binnen 13 minuten worden geblust.
IJsselstein 1911-1934
In 1912 werd de spuit verkocht aan de Gemeente
IJsselstein bij Utrecht. Dit was naar aanleiding van een grote brand in een kerk
aldaar. De handpomp kon het water niet hoog genoeg pompen zodat de kerk
grotendeels verwoest werd. Er werd uitgezien naar een moderne brandspuit. In die
periode waren er reeds motorspuiten, maar door het gebrek aan chauffeurs werd
afgezien van zo’n aanschaf.
In het verslag van de Gemeenteraad waarover
de aanschaffing van de stoomspuit besloten werd, valt nog wel te lezen dat één
van de raadsleden zich afvroeg hoe dat dan ging, branden blussen met stoom, dat
moest toch met water? Het was dan ook een grote technische vooruitgang. In
IJsselstein stond de spuit in een fraai spuithuisje, dat nog bewaard is
gebleven.
Bij een brandmelding kwamen, net als nu, de
vrijwilligers uit alle hoeken van de gemeente naar het spuithuis. Eén persoon
had de taak om op weg naar het spuithuis paarden te vorderen of uit de weide te
halen. Het uitrukken werd daardoor wellicht iets vertraagd. Uiteindelijk kon de
spuit pompen.
In 1934 werd de spuit voor het laatst ingezet.
Restauratie 1978-1982
In 1976 werd de "Vecht" herontdekt door enkele
personen die later de S.H.B. zouden oprichten. Op 18 augustus 1976 werd een
bruikleenovereenkomst getekend met de gemeente IJsselstein. Nadat in 1979 de
Brandweer van ’s-Gravenhage ruimte ter beschikking had gesteld, kon pas echt met
de restauratie worden begonnen.
Hiervoor was het noodzakelijk de "Vecht"
eerst helemaal te demonteren. Het bleek dat enkele gedeelten van de houten
opbouw vervangen moesten worden. Bovendien kreeg de ketel nieuwe waterpijpen en
werden de lagers van de stoommachine gereviseerd. Ontbrekende delen van de
machine en de bluswaterpomp moesten nieuw vervaardigd worden.
De stalen wielbanden werden opnieuw rond de
wielen gekrompen. Na een uitgebreide keuring gaf de Dienst van het Stoomwezen op
11 februari 1982 de vergunning af en kon de stoombrandspuit "Vecht" op 98 jarige
leeftijd aan een derde jeugd beginnen!
Klik op restauratie Vecht
voor een foto reportage over de restauratie
Nieuwbouw stoomketel 2002-2005
Nadat
de Vecht 20 jaar dienst heeft gedaan bij de S.H.B. met de oorspronkelijke ketel
vonden wij het niet meer verantwoord om de Vecht nog langer te gebruiken. In de
periode van 2002 tot 2005 is er geheel in eigen beheer een complete nieuwe
stoomketel gebouwd voor de Vecht. Met deze nieuwe ketel moet de Vecht het weer
tot het jaar 2100 volhouden. !!!
Zie voor een uitgebreid verslag van de
bouw van de nieuwe stoomketel
Nieuwbouw ketel Vecht
De stoombrandspuiten Vecht en de Leidse
staat onder keur bij Lloyd’s Register Nederland BV. Dit betekent, dat deze
spuiten volgens de wettelijk geldende regels elke twee jaar gekeurd moet
worden door een aangewezen keuringsinstantie ook wel AKI genoemd.
De leden van de Stoomwalsenclub Nederland en eigenaar van een stoommachine
laten de machine(s) keuren volgens PED richtlijnen door de keuringsinstantie
(AKI) Lloyd’s Register Nederland BV. De keuring wordt geheel gratis
uitgevoerd en op die wijze wordt de Stoomwalsenclub Nederland door Lloyd’s
Register Nederland BV gesponsord.
Voor meer informatie
Lloyd’s Register Nederland BV zie: www.lr.org