Geschiedenis 

Home
Up

Zoek op onze site:

 

Geschiedenis

Voor 1672 Branden werden geblust met emmers water.
1672 Jan v.d. Heijden vind de slangenbrandspuit uit. Met deze handpomp met een flexibele slang kan men veel effectiever branden blussen
1783 In Rotterdam start A. Bikkers een fabriek van brandspuiten. Tot aan het eind van de 20e eeuw zou deze fabriek honderden brandspuiten leveren aan de Nederlandse brandweerkorpsen
1799 De uitvinding van de stoommachine door James Watt
1829 In de machinefabriek van John Braithwaite in Londen construeert de Zweedse uitvinder John Ericson de eerste stoombrandspuit. Het wordt geen groot succes want er worden er slechts twee verkocht (aan de stad Liverpool en het hof in Berlijn)
1858 De Britse fabrikant Shand, Mason and co produceren de eerste van een grotere serie paarden getrokken stoombrandspuiten. De brandweer van Londen plaatst de eerste grote order.
1861 De Engelse fabrikant Merryweather ging in 1861 over tot het fabriceren van stoombrandspuiten.
1864 De Brandweer van Rotterdam neemt als eerste in Nederland een stoombrandspuit in gebruik.

De "Maas" had een capaciteit van 1250 liter water per minuut.
1871 De Haagse vrijwillige brandweer krijgt een revolutionair modern stuk gereedschap, een stoombrandspuit van Merryweather.

De pomp levert 1500 liter per minuut bij 8 Bar (hetgeen tien keer zoveel is als de grootste handspuit)
1876 Materieeloverzicht Brandweer 's-Gravenhage: 1 stoombrandspuit, 9 handbrandspuiten, 6 oude reserve handbrandspuiten, 2 slangenwagens
1877 De Rotterdamse firma Bikkers bouwt in samenwerking met Merryweather, paarden getrokken stoombrandspuiten voor de Nederlandse markt
1886 (1 sept.) Het nieuwe Kurhaus in Scheveningen brand volledig uit.
1887 De, naar aanleiding van de "Kurhaus brand", aangestelde commandant de Wijs schaft twee nieuwe stoombrandspuiten aan ter vervanging van de niet goed functionerende stoomspuit uit 1871.
"De 's-Gravenhage" wordt door Merryweather afgeleverd  en de "Scheveningen" door Shand & Mason.

P.s. De "Scheveningen" werd besteld naar het model van de nieuwste spuit uit Amsterdam welke onze Vecht uit 1884 was.
1888 De brandweer van Den Haag wordt een beroepskorps met een permanent bezette Hoofdwacht en 1 hulpwacht.
1890 Een derde Stoombrandspuit wordt aangeschaft (bij Merryweather) "De Residentie" pompt even veel water als de twee oudere stoomspuiten samen. (3000 liter per minuut bij 8 bar)

Op de foto: Commandant de Wijs met zijn nieuwe korps. Op de achtergrond links de "'s-Gravenhage" en rechts de "Residentie"

1890 Materieeloverzicht Brandweer
's-Gravenhage:

-3 stoombrandspuiten

-2 éénpaards slangenwagens (Zie tekening)
p.s. de brandweer van Haarlem heeft nog zo'n wagen

-2 éénpaards handbrandspuiten van Bikkers (Een hiervan is nog bewaard en staat in depot van het korpsmusem)

-1 handslangenwagen
1899 Merryweather maakt het eerste ontwerp voor een automobielstoombrandspuit (ASS) (Een ASS rijdt op eigen stoomkracht naar de brand en daarmee zijn paarden overbodig geworden)
1904 De firma Bikkers ontving van de gemeente Nijmegen een opdracht voor een automobiel stoompomp voor het ledigen van beerputten. Met enkele aanpassingen bleek dit voertuig ook geschikt als brandspuit en Bikkers besloot daarop een speciale autostoomspuiten te gaan fabriceren.
(Een dergelijke Bikkers "Beerput pomp" is nog bewaard gebleven en staat in het automobielmuseum in Raamsdonkveer. Dit exemplaar is uit 1908 en heeft dienst gedaan in Amsterdam)

De Brandweer van Rotterdam nam een Bikkers  auto stoomspuit op huurbasis in gebruik. Problemen met de besturing leiden tot diverse ongevallen.

1906 Op basis van de ervaringen van het testexemplaar welk in Rotterdam dienst deed wordt een verbeterd type op de markt gebracht. In totaal zouden er door Bikkers slechts 6 exemplaren gebouwd en verkocht worden. 3 voor Rotterdam en 3 voor 's-Gravenhage.
1907

Bikkers verhuurt de eerste ASS aan de brandweer van Rotterdam.
Deze spuit is op eigen kracht naar Den Haag gereden en werd uitvoerig gedemonstreerd aan de brandweer van 's-Gravenhage.
Deze demonstratie heeft ertoe geleid dat het Gemeentebestuur van Den Haag besloot om er drie te laten bouwen.

Op de prentkaart Auto stoomspuit "Noorden" uit 1908

1909 De eerste brandweerwagen met verbrandingsmotor in Nederland wordt in gebruik genomen bij de brandweer van Utrecht.
1909 (28 aug) De eerste ASS wordt in Den Haag afgeleverd en wordt gestationeerd in de hoofdwacht in de Prinsestraat. (kosten bedroegen Fl. 13.000)

Twee stoomspuiten worden op reserve geplaatst in de kazernes aan de Rijkswijkseweg en de  Daguerrestraat
1910 (2 nov.) De tweede ASS wordt geleverd. Ook deze wordt gestationeerd in de hoofdwacht in de Prinsestraat.
1911 (19 oct) De derde en laatste ASS wordt geleverd voor de nieuwe kazerne in Scheveningen aan de Duinstraat.




(op de foto links de ASS en rechts een slangenwagen)
1911 De 3 paarden getrokken stoomspuiten "'s-Gravenhage", "Scheveningen", en "Residentie" worden na respectievelijk 24 en 21 jaar trouwe dienst verkocht voor Fl. 3.700,-
1914 De Brandweer van Den Haag schaft een 2e hands auto aan om de brandweerlieden op te leiden als chauffeur. De eerste automobiel motor spuiten worden in Duitsland besteld.
1915 (2 maart) De eerste Benz autospuit wordt in gebruik genomen. (de levering was ernstig vertraagd door de 1e wereldoorlog)
1916 (24 maart) De tweede Benz autospuit wordt in gebruik genomen
1917 (24 mei) Brandweer Den Haag stuurt een ASS per trein en een Benz autospuit over de weg naar Emmen voor assistentie bij de grote veenbrand (Zie pagina: Veenbrand 1917 voor een verslag)
1917 (28 sept) 2 van de 3 Automobielstoomspuiten en de beide Benz autospuiten worden ingezet bij een grote brand in de toren van de Nieuwe kerk aan het Spui.  (zie: brand in de nieuwe kerk)
1919 (29 sept) Autospuit 3, 4 en 5, gebouwd door Bikkers op Scania chassis worden afgeleverd. De 1e uitruk geschied nu door de vijf autospuiten en alleen bij grote branden komen de ASS spuiten  in actie.
1919 (6 october) Jubileum rondrit ter gelegenheid van het  30 jarig jubileum van de brandweer (het 25 jarig jubileum is niet gevierd i.v.m. de 1e wereldoorlog)
Al de drie ASS rijden mee in de optocht.  (hiervan hebben we nog filmbeelden)
1920 (15 jan) De Maas in Maastricht trad buiten haar oevers waardoor de pompruimte van het gemeentelijke waterleidingnet  buiten werking werd gesteld. Een ASS plus vier mannen vertrekken per trein naar Maastricht waar zij vijf dagen lang de druk op het waterleidingnet  op peil hielden.
1921 (4 jan.) Voor de derde keer wordt de enorme pompcapaciteit van de Bikkers spuit gebruikt om ergens in het land assistentie te verlenen.

Dit keer in Sittard waar de waterleiding onder druk gehouden moet worden.
1923, 28 juli Bij een grote uitslaande brand bij meubelfabriek van H. de Vries in de Zeestraat is, naar alle waarschijnlijkheid voor de laatste keer in Den Haag, een ASS ingezet.

Het was ook de laatste dag dat de kazerne Prinsestraat waarvandaan uitgerukt werd als zelfstandige brandweerpost opereerde.

Vanaf 29 juli 1923 worden Politie en Brandweer samengevoegd en rukken de 7 autospuiten (Nummer 6 en 7 zijn dan net afgeleverd) uit van de gecombineerde politie/brandweerposten.

Voor een aantal brandwachten is de brand in de Zeestraat ook de laatste brand die zij blussen. Vanaf 29 juli zijn zij met wachtgeld naar huis gestuurd.

1926 (januari)

De Maas treed weer buiten haar oevers. Dit keer erger dan ooit daarvoor. In januari 1926 zijn al de drie ASS-en  naar Limburg gegaan voor assistentie.
In Maastricht drie dagen, Roermond vier dagen en in Venlo acht dagen.

1926 Autospuiten 8 (Benz) wordt in dienst gesteld
1927 De drie ASS spuiten worden officieel "op reserve" gezet
1928 (mei)

Voor de 2e keer doet de gemeente Emmen een beroep op de Haagsche Brandweer voor assistentie bij een grote veenbrand. Twee ASS-en vertrekken per trein naar Emmen en keren een week later weer terug.

1929 Den Haag stapt over op Magirus autospuiten. In 1929 komt het eerste exemplaar (nummer 10) op basis van een Magirus S-85 model (p.s. autospuit 9 was een Ford voor de brandweer van Loosduinen)
1932 Drie nieuwe Magirus autospuitentype S-88 (vebeterd type) worden aangeschaft. Ze krijgen nummer 11,12 en 13
De Magirussen vervangen de twee Benz spuiten uit 1915 en 1916
Den Haag heeft nu 10 autospuiten en de ASS-en komen nauwelijks nog op straat.
1937 De levering begint van een serie van 7 Ford V-8 autospuiten met geheel gesloten opbouw.

1938 De drie Bikkers zelfrijdende stoomspuiten worden afgestoten en verkocht.
Wat er met de spuiten gebeurd is, is ons niet bekend.

Ga terug naar de top van deze pagina

Hit Counter

                    

  Info@brandweerevenementen.nl